Teatr Przejdź do:

Polscy reżyserzy teatralni

Ewa Orczykowska

Polski świat teatralny zdominowały nazwiska. Reżyserzy na tyle charakterystyczni, że nie sposób pomylić ich z nikim innym. Większość z nich skupia się na projektach międzynarodowych – często zagranicą są bardziej znani niż w kraju – a w polskich teatrach reżyserują, gdy akurat mają wolną chwilę. Oto nazwiska, które warto zapamiętać.


Krzysztof Warlikowski – numer jeden na polskiej scenie, jeśli chodzi o uznanie na świecie. Reżyser urodzony w latach 60., studiował po kolei: filozofię, filologię romańską, historię teatru greckiego i reżyserię. Dotychczas zrealizował ponad 30 spektakli. Jego „konikiem” jest Szekspir – na scenie pokazywał  go aż 11 razy. Często inscenizuje również dramaty antyczne i współczesne teksty. Spektakle stworzone przez Warlikowskiego odnoszą sukcesy zagranicą (m.in. na prestiżowym festiwalu teatralnym w Awinionie). Od 10 lat reżyser zajmuje się też operą – współpracował z Operą Narodową i Operą Paryską. Stale współpracuje z kompozytorem Pawłem Mykietynem. Od 1991 roku jest związany z Teatrem Rozmaitości w Warszawie, a sam od dwóch lat jest dyrektorem tamtejszego Nowego Teatru. Ostatnie premiery to: „Tramwaj zwany pożądaniem” (2010) i „(A)Pollonia” (2009).


Jan Klata –  teatralny celebryta numer jeden, przedstawiciel średniego pokolenia (ur. w 1973 roku), który oprócz tego że reżyseruje, jest też dramaturgiem i felietonistą "Tygodnika Powszechnego". Jego spektakle są widowiskowe, zabawne, bardzo nowoczesne i przystępne, przez co Klata często spotyka się z krytyką, która zarzuca mu spłycanie przekazu teatralnego. Głośniejsze realizacje to: „Sprawa Dantona” w Teatrze Polskim we Wrocławiu, „Ziemia Obiecana” na podstawie powieści Reymonta, „Nakręcana pomarańcza”, zrealizowana dla Wrocławskiego Teatru Współczesnego. Obecnie jest związany z Teatrem Starym w Krakowie i Teatrem Polskim we Wrocławiu. Ostatnio wystawił w Teatrze Polskim „Kazimierza i Karolinę” Odona von Horvatha, która nie została zbyt dobrze przyjęta przez krytykę. 

Krystian Lupa  - rocznik 1943, reżyser teatralny, scenograf, grafik, autor scenariuszy i profesor w krakowskiej PWST. Po studiach związał się z dwoma teatrami: Teatrem im. Norwida w Jeleniej Górze i ze Starym Teatrem w Krakowie, w którym dziś najczęściej pracuje. W swoich spektaklach często podejmuje próby określenia duchowej kondycji człowieka na przełomie wieków. Przedstawienia Lupy są oszczędne w formie i przez to trudne w odbiorze, a on sam w świecie teatralnym uchodzi za ekscentryka. To głównie przyczyna metody, jaką stosuje w pracy z aktorami: wymaga od nich bezwzględnego posłuszeństwa i stuprocentowego „wczucia się” w rolę (stąd też głośny incydent, kiedy aktorka Joanna Szczepkowska w ramach sprzeciwiania się tym metodom, "wypięła się" na niego w tracie jednej z premier). Lupa znany jest również z ośmiogodzinnego przedstawienia „Factory 2” – historii o Andym Warholu, którą wystawił w Teatrze Starym w Krakowie. Jego ostatni projekt to „Persona. Tryptyk”. Pierwsza część poświęcona została Marilyn Monroe, druga - Simone Weil. Lupa jest laureatem dwóch najpoważniejszych polskich nagród teatralnych: Nagrody im. Konrada Swinarskiego - przyznawanej przez redakcję miesięcznika "Teatr" - (1988) i Nagrody im. Leona Schillera (1992). Został też odznaczony austriackim Krzyżem Honorowym I klasy za działalność w dziedzinie nauki i sztuki, a w 2009 roku otrzymał prestiżową Europejską Nagrodę Teatralną.


Michał Zadara – skromny, świetnie wykształcony reżyser teatralny, reprezentujący młode pokolenie (ur. 1974). Od 2004 roku reżyseruje w kilku teatrach: Wybrzeże w Gdańsku, Stary w Krakowie, Współczesny we Wrocławiu, Narodowy w Warszawie, Współczesny w Szczecinie, Maxim Gorki w Berlinie i HaBima w Tel Awiwie. Wcześniej pracował m.in. jako asystent public relations, stolarz scenograficzny oraz informatyk. Tworzy zarówno dla teatru, jak i dla opery. Ostatnio zrealizował światową prapremierę operową „La liberta chiama la liberta” w Operze Wrocławskiej. Dwukrotnie był nominowany do Paszportu Polityki. Nagrodę dostał w 2007 roku. 


Barbara Wysocka – to nazwisko warto zapamiętać, bo młoda pani reżyser (ur. 1979) jest tegoroczną laureatką Paszportu Polityki (nominowana w dwóch kategoriach – teatr i muzyka poważna). Skończyła krakowską PWST i przez kilka lat pracowała jako aktorka. Jako reżyser zadebiutowała w 2007 roku, wystawiając spektakl w Starym Teatrze w Krakowie. Kolejne inscenizacje to "Kaspar" Petera Handke (Teatr Współczesny we Wrocławiu), "Pijacy" Franciszka Bohomolca (Stary Teatr) oraz "Opera dokumentalna o Okrągłym Stole" i "Anhelli" Juliusza Słowackiego (Instytut Teatralny). W listopadzie 2009 odbyła się w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej premiera opery "Zagłada Domu Usherów" Philipa Glassa w jej reżyserii. Jej ostatnia realizacja teatralna to „Szosa Wołokołamska” we wrocławskim Teatrze Polskim.


Grzegorz Jarzyna - reżyserowane przez siebie spektakle teatralne podpisuje różnymi pseudonimami (np. Horst Leszczuk, Grzegorz Horst d'Albertis). Studiował filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz reżyserię w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie. Podczas studiów w PWST był asystentem Krystiana Lupy. Od 1998 roku jest dyrektorem artystycznym TR Warszawa (dawnego Teatru Rozmaitości). Jest również laureatem wielu nagród, m.in. Paszportu Polityki i dwukrotnie Nagrody im. Konrada Swinarskiego. Ostatnio wyreżyserował „Fedrę” Jeana Racine’a dla amsterdamskiej Toneelgroep i muzyczną opowieści Maurice’a Ravela „Dziecko i czary” (na deskach Staatsoper w Monachium) świetnie przyjętą przez niemieckich krytyków.

Natalia Korczakowska  - młoda (ur. 1973) i nowoczesna, poza tym że reżyseruje, sama tworzy muzykę do swoich spektakli. Wyreżyserowała kilkanaście spektakli, wśród których warto wyróżnić monodram Bartosza Porczyka "Smycz" w Teatrze Polskim we Wrocławiu. Wiele tworzy w Jeleniej Górze. W tamtejszym teatrze Norwida wyreżyserowała dwie sztuki: "Śmierć Człowieka-Wiewiórki" Małgorzaty Sikorskiej-Miszczuk i "Elektrę" Eurypidesa. Oba spektakle zebrały świetne recenzje widzów oraz krytyków. 

Sebastian Majewski – reżyser, dramaturg i aktor. Przez kilka lat związany był z Teatrem Wierszalin Piotra Tomaszuka w Supraślu. Tam też zadebiutował inscenizacją książki Olgi Tokarczuk "Prawiek i inne czasy". Realizował również spektakle dla Bałtyckiego Teatru Dramatycznego im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie, Teatru Miejskiego w Gliwicach, Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu i Teatru Dramatycznego im. J. Szaniawskiego w Wałbrzychu. Jest założycielem awangardowej formacji Scena Witkacego.wro, uznawanej za najbardziej oryginalny zespół teatralny Wrocławia. Wraz z Janem Klatą zrealizował głośne przedstawienie "Transfer!" we Wrocławskim Teatrze Współczesnym, "Sprawę Dantona" w Teatrze Polskim we Wrocławiu oraz "Trylogię" Sienkiewicza w Starym Teatrze w Krakowie. Obecnie pełni funkcję dyrektora Teatru Dramatycznego im. J. Szaniawskiego w Wałbrzychu.

Maja Kleczewska - absolwentka psychologii na Uniwersytecie Warszawskim oraz reżyserii dramatu w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie. Jej debiutanckie przedstawienie "Jordan" z 2000 roku wystawione w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, przyniosło duże uznanie krytyków. Kolejne realizacje teatralne na deskach teatrów całego kraju również spotkały się z pozytywnym przyjęciem. W 2006 roku Kleczewska została laureatką nagrody Paszport Polityki.

Paweł Miśkiewicz - skończył studia najpierw na wydziale aktorskim, później na reżyserskim krakowskiej PWST (1995) oraz teatrologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracował w Teatrze Starym w Krakowie, gdzie był początkowo aktorem, blisko współpracującym z Krystianem Lupą. W 2000 roku objął stanowisko dyrektora artystycznego Teatru Polskiego we Wrocławiu; w tym samym roku otrzymał Paszport Polityki, a rok później – dwa Ludwiki za spektakl "Rajski ogródek". Jest również laureatem nagrody im. Konrada Swinarskiego - za reżyserię przedstawienia „Niewina” Dei Loher w Starym Teatrze w Krakowie. W 2007 roku został powołany na dyrektora artystycznego Teatru Dramatycznego w Warszawie.

Wykłady

Zobacz wszystkie
wróć do góry

Warto zobaczyć

Warto zobaczyć

Nasze publikacje

Okładka

Bezpieczeństwo decyzji

Iwona Kamińska
Okładka

Etykieta

Zdzisława Walkowiak
Okładka

Biblia skuteczności

Piotr Tymochowicz
Okładka

Kryzys emocji

Agnieszka Dietrich

Oferty

Teatr

Zobacz inne teksty

Etykieta

Etykieta

Etykieta